Blogs, artikelen en meer

Kennis

EU Kids Act: komt de verantwoordelijkheid bij de ouders te liggen?

Er verschijnen regelmatig krantenkoppen over de risico’s van sociale media gebruik. Een terugkerend thema daarbij is de kwetsbare positie van minderjarigen. Onderzoek wijst steeds vaker op risico’s die kinderen en jongeren kunnen lopen op sociale netwerken en videoplatforms. De vraag dringt zich daarmee steeds nadrukkelijker op: hoeveel bescherming mogen we van deze platforms verwachten, en ...

Europese Commissie fluit Temu terug op grond van de DSA

De Europese Commissie slingert Chinees e-commerceplatform Temu op de bon voor een recordbedrag van 200 miljoen euro, wegens het in strijd handelen met de Digital Services Act (“DSA”).[1] Achtergrond De DSA is sinds februari 2024 volledig van toepassing en biedt daarmee het Europese kader voor online tussenpersonen en platforms.[2] Het doel van de DSA is ...

Nieuwe meldplicht voor kwetsbaarheden en incidenten vanaf 11 september 2026

Op 11 september 2026 treedt een belangrijk onderdeel van de Cyber Resilience Act (CRA) in werking, in het Nederlands de Verordening cyberweerbaarheid. Vanaf die datum is artikel 14 van de CRA van toepassing en moeten fabrikanten van producten met digitale elementen bepaalde kwetsbaarheden en beveiligingsincidenten melden. Voor welke producten geldt de meldplicht? De nieuwe meldplicht ...

Wanneer is de Cyberbeveiligingswet van toepassing? Over sectoren, drempelwaarden, groepsstructuren en de aanwijzing van rechtswege

Inleiding Met de komst van de Cyberbeveiligingswet (Cbw) implementeert Nederland de Europese NIS2-richtlijn. De wet introduceert verstrekkende verplichtingen op het gebied van risicobeheersing, incidentmelding, governance en toezicht. Bestuurders krijgen een expliciete verantwoordelijkheid voor cyberbeveiliging en toezichthouders krijgen ruime bevoegdheden om op naleving toe te zien. Voor veel organisaties blijkt echter niet zozeer de inhoud van ...

Het ‘Incident’ als belangrijk element van de Cyberbeveiligingswet

Een van de maatregelen die organisaties die vallen onder de Cyberbeveiligingswet (Cbw) (implementatie van de NIS2‑richtlijn) moeten nemen is de zogenaamde ‘incidentenbehandeling’ (artikel 23 lid 3 sub b). Een uitwerking van deze ‘incidentenbehandeling’ is te vinden in het Cyberbeveiligingsbesluit en de sectorale ministeriele regelingen die daar weer onder vallen. Het begrip incident (hierna verder ook ...

Van compliance naar kans: wat de Data Act ons allemaal te bieden heeft

Soms is de wetgever ambitieuzer dan we ons lijken te beseffen. Een goed voorbeeld hiervan is de EU Dataverordening (Data Act) die op 12 september 2025 in werking is getreden. Veel organisaties zien de Data Act uitsluitend als de zoveelste compliance-verplichting: contracten aanpassen, interfaces bouwen, cloudcontracten doorlichten. Wie uitsluitend op die manier naar de verplichtingen ...

Internetrecht: belangrijker dan ooit!

Internetrecht is belangrijker dan ooit, omdat het internet—ontstaan uit militaire behoefte aan een robuust netwerk via DARPA en ARPANET—diep in ons dagelijks leven is verankerd en een sleutelrol speelt in zowel hoopvolle historische momenten, zoals de Jasmine‑revolutie in Tunesië en de Egyptische revolutie van 2011, als in de onderdrukking door kwaadaardige regimes die cyberaanvallen of internetuitval inzetten om protesten te smoren, terwijl de donkere kanten van sociale media en data‑misbruik duidelijk zijn, zoals bij Cambridge Analytica en Facebook en de pogingen van Elon Musk om verkiezingen te beïnvloeden of China om de Oeigoeren via digitale surveillance te onderdrukken, waardoor internetrecht niet alleen een kader levert voor het beperken van schade door regels rond algoritmes, marktmacht, cybersecurity, AI‑risico’s en datadeling (zoals de DSA, DMA, NIS2, AI Act en Data Act), maar ook bepaalt welke informatie burgers zien, wie over gegevens heerst en welke digitale knoppen overheden en bedrijven mogen indrukken, zodat het voor internetjuristen vele meer is dan alleen compliance, maar om bewust ambitie te tonen bij het behouden van het goede en het bestrijden van het kwade.

Gegevensdeling door drogisterijen in het licht van Lindenapotheke

Uit het onderzoek dat Investico vorige week in samenwerking met De Groene Amsterdammer en Radar publiceerde, blijkt dat online drogisterijen en webshops gegevens over gekochte of bekeken gezondheidsproducten delen met partijen als Google, Meta, TikTok en Pinterest.[1] Alle twintig onderzochte drogisterijen en webshops, waaronder Kruidvat, Etos, Trekpleister, Jumbo, Bol.com en Albert Heijn, stuurden informatie door ...

NIS-2: een vooruitblik naar 2026

Eerder schreven we een blog over de implementatie van NIS-2 in de Nederlandse wetgeving. Daar waar NIS-2 eigenlijk al in oktober 2024 in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd had moeten zijn, is dat nog steeds niet het geval. De verwachting is dat de wetsvoorstellen die er nu liggen eind juni 2026 van kracht zullen worden en ...

Datalekken onder de Digitale Omnibus (AVG en NIS2)

Met het voorstel, de Digitale Omnibus (COM/2025/837), wil de Europese Commissie bestaande regels bundelen, versimpelen en waar nodig aanpassen. Het doel is om innovatie en concurrentie te stimuleren, terwijl tegelijkertijd duidelijke kaders voor organisaties worden gecreëerd. Eerder beschreven we al in een blogpost hoe de Digitale Omnibus een weg zou zijn naar een lichter regime ...

AI-geletterdheid: Hoe voldoet u eraan?

Dit blog is geschreven door Abenar Mebrahtu, student-stagiair bij Turing Advocaten Artificial intelligence (AI) is in korte tijd niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven, van apps en online dienstverlening tot organisaties die processen met AI ondersteunen of (deels) automatiseren. Dat kan efficiëntie opleveren, maar brengt ook risico’s met zich mee. Denk aan ...

The European Accessibility Act: toegankelijk voor u en door u

In Nederland wonen ongeveer twee miljoen mensen met een beperking. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een lichamelijke, fysieke, visuele of additieve beperking. Om deze groep mensen mee te kunnen laten doen in de samenleving zijn er rolstoelingangen in openbare gebouwen, brailleschriften op liftknoppen en ondertitelingen bij series. Hoewel er vaak niet bij wordt stilgestaan, zijn de ...

Digitale Omnibus; nauwelijks verlichting voor de cloud

Op 19 november 2025 heeft de Europese Commissie de Digitale Omnibus gepubliceerd. Feitelijk een bundeling van meer technische voorstellen om bestaande EU-wetgeving te wijzigen. Het doel van deze voorstellen is volgens de Europese Commissie om verlichting te brengen voor bedrijven, overheidsinstanties en burgers, en om het concurrentievermogen van de Europese Unie te stimuleren. Wat betreft ...

ePrivacy ontwikkelingen: cookies en spam

Er is dit jaar een hoop te doen rondom de ePrivacy regelgeving: Begin dit jaar werd officieel bekendgemaakt dat het voorstel voor de ePrivacy verordening werd ingetrokken. De ACM communiceerde niet meer actief te handhaven op het spamverbod; de AP daarentegen handhaafde actief op het verwerken van persoonsgegevens door middel van cookies. Bovendien publiceerde de ...

De grenzen van profilering: toegestaan of niet?

Toen de toeslagenaffaire in 2017 aan het licht kwam werd in volle omvang duidelijk wat de gevolgen kunnen zijn van grootschalige risicoprofilering en daarop gebaseerde (automatische) besluitvorming.  Sinds de toeslagenaffaire wordt ‘risicoprofilering’ al snel geassocieerd met discriminatie, stigmatisering en zorgen rondom privacy. Toch is profilering niet meer weg te denken uit grootschalige (besluitvormings)processen in zowel ...

De ‘cookiebrief’ van de Autoriteit Persoonsgegevens en het gebruik van Google Analytics 4

De Autoriteit Persoonsgegevens (“AP”) houdt actief toezicht op het gebruik van cookies. Dit toezicht houdt onder andere in dat cookiebanners op websites van organisaties door de AP worden gecontroleerd. Indien een cookiebanner volgens de AP niet voldoet aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (“AVG”), ontvangt de organisatie een waarschuwingsbrief. Wij hebben inmiddels verschillende cliënten bijgestaan die ...

Hack bij laboratorium – wie is de (verwerkings)verantwoordelijke?

Een hack bij een laboratorium van Clinical Diagnostics in Rijswijk tussen 3 en 6 juli dit jaar is deze zomer groot nieuws. De persoonsgegevens van honderdduizenden patiënten zijn gestolen. Potentieel slachtoffer zijn 850.000 vrouwen waarvan de gegevens toegankelijk zijn geweest, die zijn verwerkt door dit laboratorium.[1] Stichting Bevolkingsonderzoek Nederland (‘SBO’) is hierover op 6 augustus ...

NIS2 en contractering

Een van de dingen die de NIS2 beoogt te verbeteren is de beveiliging van de toeleveringsketen. Een ketting is zo sterk (of zwak) als de zwakste schakel. Een beveiligingsrisico bij een leverancier, zoals op het gebied van gegevensopslag en verwerking, kan grote gevolgen hebben voor afnemers. Dit betekent dat de NIS2 richtlijn verschillende eisen stelt ...

EU Data Act: Wat zijn de gevolgen voor cloudcontracten?

De EU Data Act (Verordening (EU) 2023/2854) introduceert met ingang van 12 september 2025 ingrijpende veranderingen voor cloudleveranciers. Cloudleveranciers hebben dus nog een (korte) overgangsperiode om hun bedrijfsmodel, contracten, informatievoorziening en technische infrastructuur aan te passen. Als onderdeel van de bredere EU datastrategie beoogt de Data Act een eerlijkere datamarkt te creëren waarin afnemers meer ...

AVG Informatieverplichting: 5 inzichten voor de privacyverklaring

De privacyverklaring, privacy notice, privacy statement: verschillende termen voor hetzelfde document gebaseerd op dezelfde verplichtingen in artikelen 13 en 14 Algemene Verordening Gegevensbescherming (“AVG”). Deze bepalingen verplichting de verwerkingsverantwoordelijke om informatie te verstrekken aan betrokkenen van wie persoonsgegevens worden verwerkt. Ben je voornemens een privacyverklaring op te stellen of een bestaande verklaring te actualiseren? Op ...

Achter de donkere wolken schijnt de zon?

Huub de Jong[1] We doen maar wat, althans de overheid doet te vaak maar wat. De Algemene Rekenkamer heeft forse kritiek op de wijze waarop de Nederlandse overheid gebruik maakt van de cloud.[2] Deze kritiek komt er feitelijk op neer dat de ministeries onvoldoende zicht hebben op het type clouddienst dat wordt afgenomen en zelfs ...

Jaaroverzicht IT 2024

In het afgelopen jaar 2024 zijn op het gebied van data en digitalisering veel wetgevingsinitiatieven omgezet in definitieve richtlijnen en verordeningen die dit jaar of in de komende jaren in werking zullen treden. In dit jaaroverzicht van het kalenderjaar 2024 nemen wij u mee in de snel ontwikkelende wereld van data en IT-recht en schetsen ...

Nieuwe EU-datawetgeving en de M&A praktijk [Deel 2]

De digitale agenda van de EU voor 2030 zet de koers uit voor een Europese digitale toekomst, met bijbehorende nieuwe wetgeving. Deze nieuwe wetgeving brengt veel wijzigingen en verplichtingen voor allerlei organisaties met zich mee en is daardoor ook voor de M&A-praktijk relevant, omdat de omvang van het due diligence onderzoek zich als gevolg van ...

De Data Act: van bescherming naar ontsluiting van data

Per september 2025 wordt de dataverordening van kracht. Die biedt regels voor het delen van data. Waar de Europese Commissie eerder inzette op de bescherming van informatie wordt met onder meer de dataverordening juist ingezet op datadeling. Ook moet het overstappen van cloud- en edgecomputingdiensten door de verordening eenvoudiger worden. In dit artikel dat werd ...

Nieuwe EU-datawetgeving en de M&A praktijk

Introductie De digitale agenda van de EU voor 2030 zet de koers uit voor een Europese digitale toekomst, met bijbehorende nieuwe wetgeving. Deze nieuwe wetgeving brengt veel wijzigingen en verplichtingen voor allerlei organisaties met zich mee en is daardoor ook voor de M&A-praktijk relevant, omdat de omvang van het due diligence onderzoek zich als gevolg ...

Cyberbeveiliging op een hoger niveau? De NIS-2-richtlijn

In de Europese veiligheidsagenda, afkomstig uit 2015, was cyberbeveiliging een van de belangrijkste aandachtsgebieden. Sindsdien zijn er diverse soorten wetgeving op het gebied van cybersecurity ingevoerd als onderdeel van de EU-strategie om Europa digitaal weerbaarder te maken. Verschillende incidenten op het gebied van cyberbeveiliging en een evaluatie van de wetgeving op het gebied van cyberbeveiliging ...

HvJ IAB Europese tweede prejudiciële vraag

In het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (“het Hof”) in de zaak van IAB Europe tegen de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (“GBA”) stonden twee prejudiciële vragen centraal.[1] Over het antwoord van het Hof op de eerste prejudiciële vraag, of een Transparency and Consent String (“TC-string”) een persoonsgegeven is in de zin van ...

HvJ IAB Europese eerste prejudiciële vraag

Wanneer je als internetgebruiker een website bezoekt waarop gepersonaliseerde advertenties worden getoond, kunnen adverteerders binnen splitseconden bieden op advertentieruimte om reclame aan de internetgebruiker te laten zien. Dit wordt ook wel ‘Real Time Bidding’ genoemd. IAB Europe, een sectororganisatie voor digitale reclame en marketing in Europa, heeft het ‘Transparency and Consent Framework’ (“TCF”) ontwikkeld waarmee ...

AVDR: Journaal IT en Data 24 april 2024

In de media verschijnen de laatste tijd doorlopend berichten dat organisaties onvoldoende voorbereid zouden zijn op NIS-2. Deze Europese richtlijn introduceert voor een veel breder spectrum aan organisaties verschillende verplichtingen met als doel de cyberweerbaarheid van deze organisaties en daarmee de Europese Unie te vergroten. In dit AvdR IT & Data Journaal gaan Tom de ...

DORA: ‘Technical Standards’, nieuwe stukjes van de puzzel

De Digital Operational Resilience Act (‘DORA’) heeft tot doel de harmonisatie van regels die betrekking hebben op digitale weerbaarheid voor de financiële sector. DORA is van toepassing op 21 verschillende typen van financiële entiteiten. Vanaf 17 januari 2025 is DORA van kracht. Eerder hebben we reeds bericht over DORA en de invloed die DORA zal ...

De AI verordening: van transparantieverplichtingen tot een verbod op AI met onaanvaardbare risico’s

Chat GPT, Bard en Gemini, artificial intelligence (‘AI’) wordt steeds meer gebruikt in het hedendaagse leven, maar met nieuwe innovaties komen ook nieuwe risico’s. Bijvoorbeeld, een gebrek aan transparantie over hoe AI-output tot stand komt, maar ook of privacy en de bescherming van persoonsgegevens voldoende geborgd wordt. Dit betekent dat regels nodig zijn om ervoor ...

Jaaroverzicht IT 2023

In het jaaroverzicht van 2022 hebben we vanuit de Europese Unie op het gebied van data en digitalisering veel wetgevingsinitiatieven gezien. In 2023 zijn veel van deze initiatieven omgezet in definitieve richtlijnen of verordeningen die de komende jaren in werking zullen treden. In dit jaaroverzicht IT 2023 geven wij in vogelvlucht een beeld van de ...

Aankondiging maandelijkse ‘chef’s table’ bijeenkomsten Turing advocaten

Vanaf 27 februari organiseren wij maandelijks een vaktechnisch overleg waarbij u kunt aansluiten. Tijdens de bijeenkomst zal één of meerdere advocaten iets vertellen over een bepaald thema. Lees hieronder meer of meldt u gelijk aan via onze website.  De chef’s tabel: bijeenkomsten over verschillende juridische onderwerpen De chef’s table wordt ook wel omschreven als het ...

Jaaroverzicht Privacy 2023

Ook in het jaar 2023 hielden de wetgever, rechterlijke macht en toezichthouders zich veelvuldig bezig op het gebied van privacy en gegevensbescherming. De AVG vierde inmiddels haar vijfde verjaardag wat een moment bood om terug te blikken en vooruit te kijken. Of zoals de voorzitter van de AP, Aleid Wolfsen, het beschreef: reden tot feest ...

AVDR: Journaal IT en Data 31 oktober 2023

Op 31 oktober jl. hebben Esmee Fonville en Tom de Wit hun tweede IT en Data journaal gepresenteerd. Dit keer was het onderwerp actualiteiten IT-jurisprudentie. Esmee en Tom zijn dieper ingegaan op verschillende recente uitspraken over de agile methodiek, schuldeisersverzuim, de zorgplicht van de IT-leverancier en IT-aanbesteding. In ons volgende journaal zullen we nader ingaan ...

AVDR: JOURNAAL ‘IT EN DATA’ 29 augustus 2023

Op 29 augustus jl. hebben Esmee Fonville en Tom de Wit het eerste journaal ‘IT en datarecht journaal” verzorgd. Onderwerp van dit journaal was ‘Zorgplicht van de IT-leverancier’. Nadat het onderwerp en het belang van de zorgplicht van de IT-leverancier was geduid, werd ingegaan op recente jurisprudentie rondom de zorgplicht. Aan de hand van deze ...

HR: rechten van betrokkenen, herhaalde verzoeken en de zeswekentermijn.

In een recent arrest oordeelde de Hoge Raad over een aantal procedurele aspecten voor de uitoefening van rechten van betrokkenen op grond van de (Uitvoeringswet) Algemene Verordening Gegevensbescherming (“(U)AVG”). Lees in dit blog meer over de civielrechtelijke handhaving van rechten van betrokkenen, ‘herhaalde’ verzoeken en wat voor effect het verstrijken van de zeswekentermijn voor het ...

IT conflict geëscaleerd? IT mediation kan de oplossing zijn

IT projecten kunnen complex zijn en hoewel leverancier en klant elkaar graag als partners beschouwen lopen de belangen uiteen. Dit kan ervoor zorgen dat IT projecten onder druk komen te staan of daadwerkelijk ontsporen als gevolg van verschil van inzicht over de scope, de prijs en/of de oplevertermijn. Mediation: wanneer wel, wanneer niet? Indien partijen ...

Terugblik Turing Zomerborrel 2023

Op woensdag 16 augustus 2023 heeft de inmiddels traditionele Turing Zomerborrel plaatsgevonden. Waar we vorig jaar nog stilstonden bij de start van ons kantoor, konden we dit keer met trots proosten op de uitbreiding van ons team en de verhuizing naar een ander pand. Zoals de voorgaande jaren kwamen wij ook gisteren weer bijeen in ...

DORA: de gevolgen voor de IT-leverancier, DEEL II

In DEEL I van onze blogserie schetsten we het kader van de Digital Operational Resilience Act (‘DORA’). In dit tweede deel van onze blogserie over DORA richten we ons op de implicaties of impact die DORA heeft voor normale IT-leveranciers. Normaal staat tegenover IT-leveranciers die ‘kritieke’, ‘belangrijke’ of ‘systemische’ IT-diensten leveren waarvoor een strenger regime ...

Bewijslastverdeling bij een beroep op de schending van de informatieverplichting

De bewijslastverdeling naar aanleiding van de Facebook-uitspraak Op 15 maart 2023 deed de Rechtbank Amsterdam een uitspraak in een collectieve actie tegen Facebook (ECLI:NL:RBAMS:2023:1407). Dit is een interessante uitspraak omdat de rechtbank uitvoerig ingaat op de toepassing van de AVG, zoals de eventuele gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid binnen het facebookconcern en de rechtmatige grondslagen voor de verwerking ...

DORA: de gevolgen voor ICT- en cloudleveranciers, DEEL I

In een eerdere blog hebben wij u geïnformeerd over de EIOPA-richtlijnen, die richtlijnen bevatten voor verzekeringsmaatschappijen voor de uitbesteding aan aanbieders van bestaande en nieuwe clouddiensten. Dit zijn echter slechts richtlijnen die zich richten op zeer specifieke diensten voor een beperkt type entiteiten in de financiële sector, namelijk verzekeringsmaatschappijen. Al in 2019 heeft de Europese ...

Update over het gebruik van cookies 

De regels voor het mogen plaatsen en uitlezen van cookies zijn vastgelegd in Europese en nationale wet- en regelgeving. De regels specifiek voor cookies zijn gebaseerd op de Europese e-privacy richtlijn, die in Nederland is geïmplementeerd in de Telecommunicatiewet (art. 11.7a). De regels omtrent de verwerking van persoonsgegeven – die ook gelden voor het gebruik ...

Hoe moeten zoekmachines omgaan met verwijderverzoeken ten aanzien van vermeend onjuiste informatie van derden?

bij een verzoek tot verwijdering van een online zoekresultaat vanwege vermeend valse of onjuiste informatie van een derde, dient de verzoeker hiervoor een motivering aan te dragen. Deze motivering bepaalt de omvang van het onderzoek dat de zoekmachine moet doen naar de onjuiste informatie ter beoordeling van het verwijderverzoek.

Jaaroverzicht Privacy 2022

Het jaar 2022 was op het gebied van privacy en gegevensbescherming een jaar waarin (Europese) wetgever, rechters en toezichthouders volop van zich lieten horen. Tal van wetgevingsinitiatieven op zowel Europees als nationaal niveau zagen het licht en niet zelden adviseerde de Autoriteit Persoonsgegevens de Nederlandse wetgever meer oog te hebben voor de bescherming van de ...